Журнал:Кошларны тикшеренү, 9(1), 23 нче бит.
Төр (кош):Капюшонлы торна (Grus monacha)
Аннотация:
Капюшонлы торна (Grus monacha) IUCN тарафыннан куркыныч төрләр исемлегенә кертелгән. Капюшонлы торнаның миграциясе турында белем әле дә чикләнгән. Монда без Япониянең Изуми шәһәрендә кышлаучы капюшонлы торналарның вакыт-фаза миграциясе үрнәкләрен, шулай ук аларны саклау өчен мөһим тукталыш урыннарын хәбәр иттек. Япониянең Изуми шәһәрендә кышлаучы дүрт өлкән һәм биш кечерәк торна 2014 һәм 2015 елларда Кытайның төньяк-көнчыгышындагы тукталыш урыннарында юлдаш тапшыргычлары (GPS-GSM системасы) белән җиһазландырылган. Без өлкән һәм кечерәк торналарның язгы һәм көзге миграция вакытын һәм озынлыгын, шулай ук аларның үрчү һәм кышлау урыннарында тору вакытын һәм озынлыгын анализладык. Моннан тыш, без тукталыш зоналарында торналарның җир куллануын анализладык. Өлкән торналар язда төньякка (уртача = 44,3 көн) һәм көзен көньякка (уртача = 54,0 көн) күченү өчен кечерәк торналар белән чагыштырганда күпкә озаграк вакыт сарыф иткәннәр (тиешенчә 15,3 һәм 5,2 көн). Шулай да, өлкәнрәк кошларның кышлау вакыты озынрак булган (уртача = 149,8 көн) һәм күчмә (өлкән кошларның үрчү чоры) чорлары (уртача = 196,8 көн) өлкән кошларга караганда (тиешенчә 133,8 һәм 122,3 көн). Өч мөһим тукталыш урыны ачыкланган: Россиядәге Муравьовка паркы тирәсендәге төбәк, Кытайдагы Соннен тигезлеге һәм Көньяк Кореянең көнбатыш яры, анда торналар миграция вакытының күп өлешен үткәргәннәр (тиешенчә язда һәм көздә 62,2 һәм 85,7%). Миграция, күчмә чор һәм кыш вакытында Капюшонлы торналар гадәттә ял итү һәм туклану өчен иген җирләрендә торалар. Кышламаган сезонда тукталыш урыннарының 6% тан кимрәге сакланган территорияләрдә урнашкан. Гомумән алганда, безнең нәтиҗәләр Капюшонлы торналарның көнчыгыш очыш юлындагы еллык киңлек-вакыт миграция үрнәкләрен аңларга һәм бу төр өчен саклау чараларын планлаштырырга ярдәм итә.
БАСМА МӨМКИН:
https://doi.org/10.1186/s40657-018-0114-9
