Төр (кош):Зур Дудак (Otis tarda)
JournalJ:Орнитология журналы
Аннотация:
Зур Дуддак (Otis tarda) миграция ясаучы иң авыр кош, шулай ук тере кошлар арасында җенси зурлык диморфизмы буенча иң югары дәрәҗәгә ия. Төрнең миграциясе әдәбиятта киң каралса да, тикшеренүчеләр Азиядәге төрләрнең (Otis tarda dybowskii) миграция үрнәкләре турында аз беләләр, бигрәк тә ата кошларның. 2018 һәм 2019 елларда без көнчыгыш Монголиядәге үрчү урыннарында алты O. t. dybowskii (биш ата һәм бер ана кош) тоттык һәм аларга GPS-GSM юлдаш тапшыргычлары белән билге куйдык. Бу көнчыгыш төрдәге Зур Дуддакларның көнчыгыш Монголиядә беренче тапкыр күзәтелүе. Без миграция үрнәкләрендә җенес аермаларын таптык: ата кошлар миграцияне соңрак башладылар, ләкин язда ана кошка караганда иртәрәк килделәр; ата кошлар миграция вакытының 1/3 өлешен тәшкил иттеләр һәм ана кошка караганда якынча 1/2 ераклыкта күчтеләр. Моннан тыш, Зур Дуддаклар үрчү, үрчүдән соңгы һәм кышлау урыннарына югары тугрылык күрсәттеләр. Саклау максатыннан, дудакларның GPS урнашуын билгеләүнең нибары 22,51% ы гына сакланган территорияләрдә булган, ә кышлау урыннарында һәм миграция вакытында 5,0% тан кимрәге генә. Ике ел эчендә без күзәткән Зур дудакларның яртысы кышлау урыннарында яки миграция вакытында үлгән. Без кышлау урыннарында күбрәк сакланган территорияләр булдырырга һәм Зур дудаклар тыгыз урнашкан урыннарда бәрелешләрне булдырмау өчен электр линияләрен үзгәртергә яки җир астына куярга киңәш итәбез.
