Ubwoko (agasimba):imbwa zo mu bwoko bwa raccoon
Incamake:
Kubera ko iterambere ry’imijyi rituma inyamaswa zo mu gasozi zihura n’imimerere mishya igoye n’ibibazo by’ibidukikije, amoko agaragaza imiterere yihariye afatwa nk’ashobora kwigarurira no kumenyera ibidukikije byo mu mijyi. Ariko, itandukaniro mu myitwarire y’abaturage batuye mu mijyi no mu nkengero z’umujyi ritera imbogamizi zidasanzwe ku buryo gakondo mu gucunga inyamaswa zo mu gasozi, akenshi zinanirwa kwita ku byo ubwoko runaka bukeneye cyangwa ngo zigabanye amakimbirane hagati y’abantu n’inyamaswa zo mu gasozi bitewe n’impinduka mu myitwarire y’ubwoko bitewe n’ingaruka zikomeye ku kwivanga kw’abantu. Aha, turimo gusuzuma itandukaniro mu miterere y’imbwa zo mu rugo, imikorere y’imbwa zo mu bwoko bwa “diel”, ingendo, n’imirire y’imbwa zo mu bwoko bwa “raccoon” (Nyctereutes procyonoides) hagati y’uturere two guturamo n’aho pariki y’ishyamba iherereye i Shanghai, mu Bushinwa. Dukoresheje amakuru ajyanye na GPS yavuye ku bantu 22, dusanga imiterere y’imbwa zo mu bwoko bwa “raccoon” zo mu turere two guturamo (10.4 ± 8.8 ha) yari ntoya ho 91.26% ugereranyije n’izo mu mashyamba (119.6 ± 135.4 ha). Twasanze kandi imbwa zo mu bwoko bwa raccoon mu turere dutuwemo zagaragaje umuvuduko muto cyane wo kugenda nijoro (134.55 ± 50.68 m/h) ugereranije na za pariki y’ishyamba (263.22 ± 84.972 m/h). Isesengura ry’ingero 528 z’amase ryagaragaje ko hari ibintu byinshi biva mu biribwa by’abantu mu turere dutuwemo (χ2 = 4.691, P = 0.026), bigaragaza ko ingamba zo gushaka imbwa zo mu bwoko bwa raccoon mu mijyi zitandukanye n’iz’abaturage bo muri pariki y’ishyamba bitewe n’uko hari ibiryo by’abantu byajugunywe, ibiryo by’injangwe, n’imyanda itose mu turere dutuwemo. Dushingiye ku byo twabonye, dutanga ingamba zo gucunga inyamaswa zo mu gasozi zishingiye ku baturage kandi tukagira inama yo guhindura imiterere y’uturere dutuwemo. Ibisubizo byacu bigaragaza akamaro k’ubushakashatsi ku myitwarire y’inyamaswa zo mu gasozi mu gucunga urusobe rw’ibinyabuzima mu mijyi kandi bitanga ishingiro rya siyansi mu kugabanya amakimbirane hagati y’abantu n’inyamaswa zo mu gasozi mu mijyi no hanze yayo.
IBYANDITSWE BIBONEKA KURI:
https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/ad7309

