Ubwoko (Inyoni):Inyoni zo mu Bushinwa (Egretta eulophotata)
Ikinyamakuru:Ubushakashatsi ku Ngurube
Incamake:
Ubumenyi ku nyoni zimuka ni ingenzi cyane mu gutegura gahunda zo kubungabunga amoko yimuka ashobora kwibasirwa n’impanuka. Ubu bushakashatsi bwari bugamije kumenya inzira zo kwimuka, ahantu ho guterera mu gihe cy’itumba, aho zikorera, n’impfu z’inyoni zikuze zo mu bwoko bwa Egretta eulophotata. Inyoni 60 zikuze zo mu bwoko bwa Egretta (ingore 31 n’ingabo 29) ku kirwa cyororokera mu nyanja kidatuwe muri Dalian, mu Bushinwa zakurikiranwe hakoreshejwe uburyo bwa GPS. Ahantu GPS yanditswe mu masaha 2 kuva muri Kamena 2019 kugeza Kanama 2020 niho hakoreshejwe mu isesengura. Inyoni 44 na 17 zakurikiranywe zarangije kwimuka kwazo mu gihe cy’umuhindo no mu mpeshyi. Ugereranyije n’impinduka zo mu gihe cy’umuhindo, inyoni zikuze zakurikiranwe zagaragaje inzira zitandukanye, umubare munini w’ahantu zihagarara, umuvuduko muto wo kwimuka, n’igihe kirekire cyo kwimuka mu mpeshyi. Ibisubizo byagaragaje ko inyoni zimuka zari zifite ingamba zitandukanye mu bihe bibiri byo kwimuka. Igihe cyo kwimuka mu mpeshyi no guhagarara ku ngore cyari kirekire cyane kurusha icy’ingabo. Hari isano nziza hagati y’itariki yo kuhagera mu mpeshyi no guhaguruka, ndetse n’itariki yo kuhagera mu mpeshyi no guhagarara. Ibi byagaragaye ko inyoni zageze kare mu bishanga byororokeramo zavaga mu gihe cy'itumba kare kandi zigahagarara igihe gito. Inyoni zikuze zakundaga ibishanga biri hagati y'inyanja, amashyamba, n'ibidendezi byo korora mu mazi mu gihe cyo kwimuka. Mu gihe cy'itumba, inyoni zikuze zakundaga ibirwa byo ku nkengero z'inyanja, ibishanga biri hagati y'inyanja, n'ibidendezi byo korora mu mazi. Inyoni zikuze zo mu Bushinwa zagaragaje ko zibaho mu rugero rwo hasi ugereranije n'izindi nyamaswa nyinshi zisanzwe zo mu bwoko bwa ardeid. Ingero zapfuye zabonetse mu bidendezi byo korora mu mazi, bigaragaza ko abantu ari bo batera urupfu rw'iyi nyamaswa ishobora kwibasirwa n'abantu. Ibi byavuye mu bushakashatsi byagaragaje akamaro ko gukemura amakimbirane hagati y'inyoni n'ibishanga byakozwe n'abantu no kurinda ibibaya biri hagati y'inyanja n'ibirwa biri mu bishanga kare binyuze mu bufatanye mpuzamahanga. Ibisubizo byacu byagize uruhare mu kwimuka kw'inyoni zikuze zo mu Bushinwa ku myaka yashize, bityo bigatanga ishingiro ry'ingenzi ryo kubungabunga iyi nyamaswa ishobora kwibasirwa n'ibibazo.
IBYANDITSWE BIBONEKA KURI:
https://doi.org/10.1016/j.avrs.2022.100055

