Ikinyamakuru:Ibyerekeye Ihindagurika ry'Ibidukikije n'Ihindagurika, 8(12), pp.6280-6289.
Ubwoko (Inyoni):Inyoni nini y'umweru (Anser albifrons), Inyoni ya Tundra Bean (Anser serrirostris)
Incamake:
Inyoni zo mu mazi zo muri Aziya y'Iburasirazuba zagabanutse cyane kuva mu myaka ya 1950, cyane cyane abaturage bo mu gihe cy'itumba mu Bushinwa. Kubungabunga ibidukikije birabangamiwe cyane no kubura amakuru y'ibanze ku miterere y'ubwimukira n'ahantu ho guhagarara. Ubu bushakashatsi bukoresha uburyo bwo gukurikirana ibyogajuru n'isesengura rigezweho ry'ahantu kugira ngo busuzume uburyo inyoni zo mu mazi zo mu bwoko bwa "greater-fronted goose" (Anser albifrons) na "tundra bean goose" (Anser serrirostris) zimuka mu gihe cy'itumba ku nkengero z'uruzi rwa Yangtze. Dushingiye ku nzira 24 zavuye ku nyoni 21 mu mpeshyi ya 2015 na 2016, twasanze ikibaya cy'Amajyaruguru y'Ubushinwa ari cyo gice cyo hejuru cyane cy'ahantu ho guhagarara hakoreshwa cyane mu gihe cyo kwimuka, aho inyoni ziguma mu gihe kirenga ukwezi. Aka gace kandi karatewe imbere cyane mu buhinzi, bigaragaza ko hari isano iterwa n'igabanuka ry'inyoni zo mu mazi zo muri Aziya y'Iburasirazuba zimuka mu gihe cy'itumba mu Bushinwa. Kurinda amazi akoreshwa nk'ahantu ho kwicira, cyane cyane ayo akikijwe n'ubutaka busharira cyane, ni ingenzi cyane kugira ngo inyoni zo mu mazi zikomeze kubaho. Aharenga 90% by'ubuso bw'ingenzi bukoreshwa mu gihe cyo kwimuka kw'impeshyi ntabwo burinzwe. Turasaba ko ubushakashatsi bw'ubutaka bw'ejo hazaza bugomba kwibanda kuri utu duce kugira ngo hemezwe akamaro kabwo ku nyoni zo mu mazi zimuka ku rwego rw'abaturage, kandi ahantu ho kwicira amabere mu duce tw'ingenzi two kwicira amabere hagashyirwa mu rusobe rw'ahantu harinzwe ku muhanda. Byongeye kandi, amakimbirane ashobora hagati y'inyoni n'abantu mu gace gahagaze hagati y'utundi duce agomba kwigwaho cyane. Inyigo yacu igaragaza uburyo gukurikirana ibyogajuru hamwe n'isesengura ry'ahantu bishobora gutanga ubumenyi bw'ingenzi bukenewe kugira ngo kunoze kubungabunga amoko yimuka agenda agabanuka.
IBYANDITSWE BIBONEKA KURI:
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ece3.4174

