Görnüş (Guş):Gyrly Ibis (Nipponia nippon)
Žurnal:Global ekologiýa we tebigaty goramak
Abstrakt:
Komponentleriň laýyklygy bilen ilatyň dykyzlygy (ýa-da ölçegi) arasyndaky oňyn gatnaşyklar hökmünde kesgitlenen Allee täsirleri kiçi ýa-da pes dykyzlykly populýasiýalaryň dinamikasynda möhüm rol oýnaýar. Gaýtadan introduksiýa biodürlüligiň üznüksiz ýitmegi bilen giňden ulanylýan gurala öwrüldi. Gaýtadan introduksiýa edilen populýasiýalar ilki başda kiçi bolany üçin, görnüş täze ýaşaýyş ýerini kolonizasiýa edende Allee täsirleri köplenç ýüze çykýar. Şeýle-de bolsa, gaýtadan introduksiýa edilen populýasiýalarda oňyn dykyzlyga baglylygyň gönüden-göni subutnamasy seýrek duş gelýär. Gaýtadan introduksiýa edilen görnüşleriň boşadylandan soňky populýasiýa dinamikasyny düzgünleşdirmekde Allee täsirleriniň roluny düşünmek üçin, Hytaýyň Şansi welaýatynda (Ningşan we Çianýan etraplarynda) gaýtadan introduksiýa edilen iki sany giňişlik taýdan izolýasiýa edilen gyrymsy ibis (Nipponia nippon) populýasiýasyndan ýygnalan wagt seriýasynyň maglumatlaryny seljerdik. Gaýtadan introduksiýa edilen ibis populýasiýalarynda Allee täsirleriniň bolmagy üçin ilatyň ölçegi bilen (1) ýaşamak we köpelmek derejeleri, (2) adam başyna düşýän ilatyň ösüş derejeleri arasyndaky mümkin bolan gatnaşyklary barladyk. Netijeler, Allee komponentleriniň ýaşaýyşda we köpelmekde bir wagtyň özünde ýüze çykýandygyny, şol bir wagtyň özünde ulularyň ýaşaýyş derejesiniň we her bir aýalyň köpelmek ähtimallygynyň peselmeginiň Çianyang ibis populýasiýasynda demografik Allee täsirine getirýändigini we bu bolsa populýasiýanyň azalmagyna goşant goşan bolmagy mümkindigini görkezdi. Şeýle hem, Allee täsirleriniň mümkin bolan başlangyç mehanizmleri hökmünde jübütleriň çäklendirilmegi we ýyrtyjylyk görkezildi. Biziň tapyndylarymyz gaýtadan ornaşdyrylan populýasiýalarda köp sanly Allee täsirleriniň subutnamalaryny berdi we howp astyndaky görnüşleriň geljekde gaýtadan ornaşdyrylmagynda Allee täsirleriniň güýjüni ýok etmek ýa-da azaltmak üçin tebigaty goramak dolandyryş strategiýalary teklip edildi, şol sanda köp sanly şahslaryň goýberilmegi, iýmit goşundysy we ýyrtyjylara garşy göreşmek.
NEŞIR ELÝETERLI:
https://doi.org/10.1016/j.gecco.2022.e02103
