Görnüş (ýarasalar):wuper guwlary
Abstrakt:
Ýaşaýyş ýerini saýlamak haýwan ekologiýasynyň esasy ugry bolup, ylmy barlaglar esasan ýaşaýyş ýerini saýlamaga, ulanmaga we baha bermäge gönükdirilendir. Şeýle-de bolsa, bir ölçeg bilen çäklendirilen barlaglar köplenç haýwanlaryň ýaşaýyş ýerini saýlamak zerurlyklaryny doly we takyk açyp görkezmeýär. Bu makalada Sinszýandaky Manas milli suw-batgalyk seýilgähinde gyşlaýan wulper guwunyň (Cygnus cygnus) ýerleşýän ýerlerini hemra arkaly yzarlamak arkaly derňelýär. Maksimum Entropiýa modeli (MaxEnt) Manas milli suw-batgalyk seýilgähiniň gyşlaýan wulper guwlarynyň gijeki, gündizki we landşaft ölçeglerinde köp ölçegli ýaşaýyş ýerini saýlamak zerurlyklaryny öwrenmek üçin ulanyldy. Bu barlag gyşlaýan wulper guwlarynyň ýaşaýyş ýerini saýlamagyň dürli ölçeglerde üýtgeýändigini görkezdi. Landşaft ölçeginde gyşlaýan wulper guwlary gyşky ortaça ýagyş mukdary 6,9 mm we ortaça temperaturasy -6 °C bolan ýaşaýyş ýerlerini, şol sanda suw howdanlaryny we suw-batgalyk ýerlerini saýlamagy halaýarlar, bu bolsa howanyň (ýagyş we temperatura) we ýer görnüşiniň (batgalyk we suw howdanlary) gyşky ýaşaýyş ýerini saýlamaga täsir edýändigini görkezýär. Gündizki wagtlarda wuper guwlary suwly-batgalyk ýerlere, suw howdanlaryna we ýalaňaç ýere golaý ýerleri, suw howdanlarynyň has dargaşyk ýerleşýän ýerleri saýlaýarlar. Gijelerine bolsa, olar suwly-batgalyk seýilgähiniň içinde adamyň täsiriniň az we howpsuzlygyň has ýokary bolan ýerleri saýlaýarlar. Bu gözleg wuper guwlary ýaly gyşlaýan suw guşlarynyň ýaşaýyş gurşawyny goramak we dolandyrmak üçin ylmy esas we maglumat goldawyny berip biler, wuper guwlarynyň gyşlaýan ýerlerini netijeli dolandyrmak we goramak üçin maksatly gorag çärelerini maslahat berýär.
Açarsözler:Cygnus cygnus; gyşlama döwri; köpugurly ýaşaýyş ýerini saýlamak; Manas milli suw-batgalyk seýilgähi
NEŞIR ELÝETERLI:
https://www.mdpi.com/1424-2818/16/5/306
