Görnüşler (Haýwanlar):Milu (Elaphurus davidianus)
Žurnal:Global ekologiýa we tebigaty goramak
Abstrakt:
Gaýtadan ýabany haýwanlaryň öý ýaşaýyş meýdanlaryny ulanmagyny öwrenmek, maglumatly gaýtadan ýerleşdirmek üçin möhümdir. 2016-njy ýylyň 28-nji fewralynda Jiangsu Dafeng Milu milli goraghanasyndan Hunan Gündogar Dongting kölüniň milli goraghanasyna on alty sany uly Milu haýwany (5♂11♀) gaýtadan ýerleşdirildi, olaryň 11 sanysy (1♂10♀) GPS hemra yzarlaýjy boýunbaglaryny dakynýardy. Soňra, GPS boýunbag tehnologiýasynyň kömegi bilen, ýerdäki yzarlaýjy gözegçilikler bilen utgaşdyrylyp, gaýtadan ýerleşdirilen Milu haýwanyny 2016-njy ýylyň martyndan 2017-nji ýylyň fewralyna çenli bir ýyllap yzarladyk. Gaýtadan ýabany 10 Milu haýwanynyň (1♂9♀, 1 dişi haýwan boýunbagy düşendigi üçin ýok edildi) we 5 gaýtadan ýabany dişi Milu haýwanynyň möwsümleýin ýaşaýyş meýdanyny (ähli haýwanlar bir ýyla çenli yzarlanýar) kesgitlemek üçin dinamiki Braun köprüsiniň hereket modelini ulandyk. 95% dereje öý ýaşaýyş meýdanyny, 50% dereje bolsa esasy sebitleri görkezýärdi. Iýmit elýeterliligindäki üýtgeşmeleri kesgitlemek üçin kadalaşdyrylan tapawut ösümlik indeksindäki wagt üýtgeşmeleri ulanyldy. Şeýle hem, gaýtadan ýabanylaşan Milunyň esasy meýdanlaryndaky ähli ýaşaýyş ýerleri üçin saýlama gatnaşygyny hasaplamak arkaly onuň baýlyk ulanylyşyny kesgitledik. Netijeler şunlary görkezdi: (1) jemi 52,960 koordinat kesgitlemesi ýygnaldy; (2) gaýtadan ýabanylaşmagyň irki tapgyrynda gaýtadan ýabanylaşan Milunyň ortaça ýaşaýyş meýdanynyň ululygy 17,62 ± 3,79 km boldy.2we orta özen meýdanlarynyň ölçegi 0,77 ± 0,10 km boldy2; (3) dişi keýikleriň ortaça ýyllyk ýaşaýyş meýdanynyň ululygy 26,08 ± 5,21 km boldy2we ýyllyk ortaça özen meýdanlarynyň ululygy 1,01 ± 0,14 km boldy2gaýtadan ýabanylaşmagyň irki tapgyrynda; (4) gaýtadan ýabanylaşmagyň irki tapgyrynda gaýtadan ýabanylaşýan Milunyň öý meýdany we esasy ýerleri möwsüme düýpli täsir etdi we tomus bilen gyşyň arasyndaky tapawut uly boldy (öý meýdany: p = 0,003; esasy meýdanlar: p = 0,008); (5) Dongting kölüniň sebitinde gaýtadan ýabanylaşýan dişi keýikleriň öý meýdany we esasy ýerleri dürli möwsümlerde NDVI bilen düýpli negatiw özara baglanyşygy görkezdi (öý meýdany: p = 0,000; esasy meýdanlar: p = 0,003); (6) Gaýtadan ýabanylaşýan dişi Milularyň köpüsi gyşdan başga ähli möwsümlerde oba hojalyk ýerlerine ýokary derejede isleg bildirdiler, olar kölü we kenary ulanmaga üns berdiler. Gaýtadan ýabanylaşmagyň irki tapgyrynda Dongting kölüniň sebitinde gaýtadan ýabanylaşýan Milunyň öý meýdany möwsümleýin üýtgeşmelere sezewar boldy. Biziň gözlegimiz gaýtadan ýabanylaşýan Milunyň öý meýdanlaryndaky möwsümleýin tapawutlary we möwsümleýin üýtgeşmelere jogap hökmünde aýratyn Milunyň baýlyk ulanmak strategiýalaryny ýüze çykardy. Ahyrsoňy, biz aşakdaky dolandyryş tekliplerini öňe sürdik: (1) ýaşaýyş adalaryny döretmek; (2) jemgyýetçilik bilen bilelikde dolandyryşy amala aşyrmak; (3) adamlaryň täsirinden dörän päsgelçilikleri azaltmak; (4) görnüşleri goramak meýilnamalaryny düzmek üçin ilatyň gözegçiligini güýçlendirmek.
NEŞIR ELÝETERLI:
https://doi.org/10.1016/j.gecco.2022.e02057
