Ijenali:Uphando lweeNtaka, 9(1), p.23.
Iintlobo (zeentaka):I-Hooded Crane (iGrus monacha)
Isishwankathelo:
I-Hooded Crane (iGrus monacha) idweliswe njengeentlobo ezisengozini yi-IUCN. Ulwazi malunga nokufuduka kwe-Hooded Crane lusancinci. Apha sibike iipateni zokufuduka kwendawo neyexeshana ze-Hooded Cranes zasebusika e-Izumi, eJapan, kunye neendawo ezibalulekileyo zokuma ukuze zigcinwe. Ii-crane ezine ezindala nezintlanu ezingaphantsi kwabantu abadala, zonke zisebusika e-Izumi, eJapan, zafakelwa ii-satellite transmitters (inkqubo ye-GPS-GSM) kwiindawo zazo zokuma kumantla-mpuma eTshayina ngo-2014 nango-2015. Sihlalutye ixesha kunye nobude bexesha labantu abadala kunye nabantu abangaphantsi kwabantu abadala ekufudukeni kwentwasahlobo nasekwindla, kunye nexesha kunye nobude bexesha abahlala kulo kwindawo yokuzalela kunye neyokuhlala ebusika. Ukongeza, sihlalutye ukusetyenziswa komhlaba kwee-crane kwiindawo zokuma. Ii-crane zabantu abadala zithathe ixesha elide kakhulu ukufuduka emantla entwasahlobo (umyinge = iintsuku ezingama-44.3) kunye nomzantsi ekwindla (umyinge = iintsuku ezingama-54.0) xa kuthelekiswa nee-crane ezingaphantsi kwabantu abadala (iintsuku ezili-15.3 kunye nezi-5.2, ngokulandelelana). Nangona kunjalo, ezi zilwanyana zincinci zazinexesha elide lasebusika (umyinge = iintsuku ezili-149.8) kunye nexesha lokuhambahamba (ixesha lokuzalela kubantu abadala) (umyinge = iintsuku ezili-196.8) xa kuthelekiswa nezilwanyana ezindala (iintsuku ezili-133.8 kunye ne-122.3, ngokulandelelana). Iindawo ezintathu ezibalulekileyo zokuma zichongiwe: ummandla ojikeleze iMuraviovka Park eRashiya, iSongnen Plain eTshayina, kunye nonxweme olusentshona lwaseMzantsi Korea, apho iicrane zichitha ixesha elininzi lokuhamba kwazo (62.2 kunye ne-85.7% entwasahlobo nasekwindla, ngokulandelelana). Ngexesha lokuhambahamba, ixesha lokuhambahamba kunye nobusika, iiHooded Cranes zihlala zihlala kwiindawo ezilinyiweyo ukuze ziphumle kwaye zondle. Ngexesha elingelilo lasebusika, ngaphantsi kwe-6% yeendawo zokuma zazikwiindawo ezikhuselweyo. Ngokubanzi, iziphumo zethu zinegalelo ekuqondeni iipateni zokufuduka kwendawo kunye nexesha leeHooded Cranes zonyaka kwindlela yokubhabha yasempuma, kunye nokucwangcisa amanyathelo okulondolozwa kolu hlobo.
IMPAPASHO IYAFUMANEKA KWI:
https://doi.org/10.1186/s40657-018-0114-9

