Ijenali:I-Ecology eSetyenzisiweyo
Iintlobo (ilulwane):IiGodwits ezimnyama
Isishwankathelo:
- Ulwazi ngeemfuno zendawo yokuhlala yeentlobo ezifudukayo kulo lonke umjikelo wazo wonyaka luyimfuneko kwizicwangciso ezipheleleyo zokukhusela iintlobo. Ngokuchaza utshintsho lwexesha lonyaka lweepateni zokusetyenziswa kwendawo kwindawo ephambili engeyiyo yokuzalela, iSenegal Delta (eMauritania, eSenegal), olu phononongo lujongana nomsantsa wolwazi omkhulu kumjikelo wonyaka we-Black-tailed Godwit yelizwekazi ehla ngokukhawuleza.I-limosa limosa.
- Sifake iimodeli zokuhamba ngenkqubo ye-stochastic ngexesha eliqhubekayo kunye nedatha yendawo ye-GPS ukuchaza iindawo eziphambili ezisetyenziswa zii-godwits ezingama-22 eziphawulwe nge-GPS kwixesha lokungazalisi lika-2022–2023. Sidwebe iintlobo ezibalulekileyo zeendawo zokuhlala, ezifana neendawo ezimanzi ezimanzi kunye namasimi erayisi, ngokuhlelwa kwemifanekiso yesathelayithi ejongiweyo.
- IiGodwits kwiSenegal Delta zibonisa utshintsho olukhulu ekusetyenzisweni kweendawo zokuhlala ngexesha lokungazalisi. Iindawo eziphambili zeegodwits kwizigaba zokuqala zexesha lokungazalisi (ixesha lemvula) zazikwiindawo ezimanzi zendalo kunye namasimi anerayisi entsha etyaliweyo. Njengoko isivuno serayisi sasikhula kwaye sixinene kakhulu, iigodwits zafudukela kumasimi erayisi asandul’ ukuhlwayelwa. Kamva, njengoko amanzi ezikhukula ayehla kwaye amasimi erayisi omile, iigodwits zashiya amasimi erayisi zaza zafudukela kwiindawo ezimanzi zendalo ezinezityalo ezimbalwa ezihlaselayo, ngakumbi ngaphakathi kwimigxobhozo kunye neendawo ezingaphantsi kwamanzi zeendawo ezikhuselweyo zendalo kwiDelta esezantsi.
- Ukwenziwa kunye nezicelo: Iziphumo zethu zibonisa ukubaluleka okutshintshileyo kweendawo ezimanzi zendalo nezezolimo kwiigodwits kumanqanaba ahlukeneyo exesha lokungazalisi. Iindawo ezikhuselweyo kwiSenegal Delta, ngakumbi iDjoudj National Bird Sanctuary (Senegal) kunye neDiawling National Park (Mauritania), ziindawo ezibalulekileyo zokuhlala ngexesha lesomiso njengoko iigodwits zilungiselela ukufuduka kwazo ukuya emantla, ngelixa amasimi erayisi ethatha indima ebalulekileyo ngexesha lemvula. Imizamo yolondolozo kufuneka ibeke phambili ukuphelisa izityalo ezihlaselayo kwiDjoudj naseDiawling, kunye nokukhuthaza ulawulo lwezolimo kwiindawo ezithile zokuvelisa irayisi eziboniswe kolu phononongo.
IMPAPASHO IYAFUMANEKA KWI:
https://doi.org/10.1111/1365-2664.14827
