टांगोसाठी दोघांची गरज असते: रामसर पाणथळ क्षेत्र असलेल्या पोयांग तलावातील हिवाळ्यात स्थलांतर करणाऱ्या हंसांच्या आहाराची निवड वनस्पतींची उंची आणि पोषक तत्वांच्या पातळीवर अवलंबून असते.

जर्नल:जागतिक पर्यावरणशास्त्र आणि संवर्धन, खंड ४९, जानेवारी २०२४, e०२८०२

प्रजाती:ग्रेटर व्हाइट-फ्रंटेड गूस आणि बीन गूस

सारांश:

पोयांग सरोवर हे पूर्व आशियाई-ऑस्ट्रेलियन स्थलांतर मार्गावरील सर्वात मोठे आणि सर्वात महत्त्वाच्या हिवाळी स्थळांपैकी एक आहे. येथे कॅरेक्स (Carex cinerascens Kük) वृक्षांची कुरणे हिवाळ्यात वास्तव्य करणाऱ्या हंसांसाठी अन्नाचा मुख्य स्रोत आहेत. तथापि, नदी नियमनातील वाढ आणि दुष्काळासारख्या तीव्र हवामान घटनांच्या वाढत्या वारंवारतेमुळे, निरीक्षणात्मक पुराव्यांवरून असे दिसून येते की मानवी हस्तक्षेपाशिवाय हंसांचे स्थलांतर आणि कॅरेक्स वृक्षांच्या जीवनचक्रातील ताळमेळ राखणे शक्य होत नाही, ज्यामुळे हिवाळ्याच्या काळात अन्नटंचाईचा मोठा धोका निर्माण होतो. परिणामी, या रामसर स्थळावरील सध्याचे संवर्धनाचे प्राधान्य, अन्नाची सर्वोत्तम गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी पाणथळ कुरणांच्या सुधारणेकडे वळले आहे. हिवाळ्यात वास्तव्य करणाऱ्या हंसांच्या अन्नाच्या आवडीनिवडी समजून घेणे, हे पाणथळ कुरणांच्या प्रभावी व्यवस्थापनाची गुरुकिल्ली आहे. शाकाहारी प्राण्यांच्या आहाराच्या निवडीवर खाद्य वनस्पतींची वाढीची अवस्था आणि पोषक तत्वांची पातळी हे निर्णायक घटक असल्याने, या अभ्यासात आम्ही ग्रेटर व्हाइट-फ्रंटेड गूस (n = 84) आणि बीन गूस (n = 34) यांच्या खाद्य शोधण्याच्या मार्गांचा मागोवा घेऊन त्यांच्या पसंतीच्या खाद्यपदार्थांचे नमुने घेतले, जेणेकरून वनस्पतींची उंची, प्रथिनांची पातळी आणि उर्जेचे प्रमाण या संदर्भात "खाद्य शोधण्याच्या संधी"चे (foraging window) परिमाण निश्चित करता येईल. पुढे, आम्ही प्रत्यक्ष जागेवर केलेल्या मोजमापांच्या आधारे कॅरेक्सच्या (Carex) वरील तीन घटकांमधील संबंध प्रस्थापित केले. निकालांवरून असे दिसून येते की, हे हंस २.४ ते २५.० सेमी उंचीच्या, १३.९ ते २५.२% प्रथिने असलेल्या आणि १४४०.० ते १८१३.६ केजे/१०० ग्रॅम उर्जेचे प्रमाण असलेल्या वनस्पतींना पसंती देतात. वनस्पतींमधील उर्जेचे प्रमाण उंचीनुसार वाढत असले तरी, उंची आणि प्रथिनांची पातळी यांच्यातील संबंध नकारात्मक आहे. वाढीचे हे विरुद्ध आलेख हिवाळ्यात वास्तव्य करणाऱ्या हंसांच्या संख्या आणि गुणवत्ता या गरजांमधील नाजूक संतुलन राखण्यासाठी एक संवर्धनात्मक आव्हान दर्शवतात. केरेक्स कुरणाचे व्यवस्थापन, जसे की गवत कापणे, हे पक्ष्यांच्या दीर्घकालीन तंदुरुस्ती, प्रजनन आणि जगण्यासाठी योग्य प्रथिन पातळी राखताना ऊर्जेचा पुरवठा जास्तीत जास्त करण्यासाठी कृतीच्या वेळेचे अनुकूलन करण्यावर लक्ष केंद्रित करणारे असावे.

• पक्षी

• गळ्यातील अंगठी