Žurnal:Global ekologiýa we tebigaty goramak, 49-njy tom, 2024-nji ýylyň ýanwary, e02802
Görnüşler:Uly Ak öňlü Gaz we Lobýa Gazy
Abstrakt:
Gündogar Aziýa-Awstraliýa uçuş ýolunyň iň uly we iň möhüm gyşlaýan ýerleriniň biri bolan Poýang kölünde, gyşlaýan gazlar üçin esasy iýmit çeşmesi bolan Carex (Carex cinerascens Kük) çemenlikleridir. Şeýle-de bolsa, derýalaryň kadalaşdyrylmagynyň güýçlenmegi we gurakçylyk ýaly ekstremal howa hadysalarynyň has ýygy bolmagy sebäpli, gözegçilik subutnamalary gazlaryň göçüşiniň we Carex fenologiýasynyň sinhronizasiýasynyň adamyň gatnaşmagy bolmazdan saklanyp bilinmejekdigini görkezýär we bu bolsa gyşlama döwründe iýmit ýetmezçiliginiň uly howpuny döredýär. Netijede, bu Ramsar ýerinde häzirki gorag ileri tutulýan ugur iýmitiň iň gowy hilini üpjün etmek üçin çygly çemenlikleri gowulandyrmaga gönükdirilýär. Gyşlaýan gazlaryň iýmit isleglerini düşünmek çygly çemenlikleri netijeli dolandyrmak üçin möhümdir. Ösümlik iýýän haýwanlaryň iýmitini saýlamaga täsir edýän esasy faktorlar bolany üçin, bu gözlegde biz "iýmit gözleýän penjiresini" ösümlikleriň boýy, belok derejesi we energiýa mukdary boýunça kesgitlemek üçin Uly Akbaşly Gazyň (n = 84) we Lobýa Gazynyň (n = 34) iýmit gözleýän ýollaryny yzarlap, iň gowy iýmit önümlerini nusga aldyk. Mundan başga-da, biz ýerinde ölçemelere esaslanyp, Carex-iň ýokardaky üç üýtgeýjisiniň arasyndaky gatnaşyklary ýola goýduk. Netijeler gazlaryň boýy 2,4-den 25,0 sm-e çenli, belok mukdary 13,9-dan 25,2% -e çenli we energiýa mukdary 1440,0-dan 1813,6 KJ/100 g-a çenli bolan ösümlikleri has gowy görýändigini görkezýär. Ösümlikleriň energiýa mukdary boý bilen artsa-da, boý-belok derejesi arasyndaky gatnaşyk negatiwdir. Ters ösüş egrileri gyşlaýan gazlaryň mukdary we hil talaplary arasyndaky inçe deňagramlylygy saklamak üçin gorag meselesini aňladýar. Carex çemenliklerini dolandyrmak, meselem, ot biçmek, guşlaryň uzak möhletli sagdynlygy, köpelmegi we ýaşamagy üçin dogry belok derejesini saklamak bilen birlikde energiýa üpjünçiligini iň ýokary derejä çykarmak üçin hereketleriň wagtyny optimizirlemäge gönükdirilmelidir.
