Журнал:Глобаль экология һәм табигатьне саклау, 49 нчы том, 2024 елның гыйнвары, e02802
Төрләр:Зур ак маңгайлы каз һәм борчак казы
Аннотация:
Көнчыгыш Азия-Австралазия очыш юлындагы иң зур һәм иң мөһим кышлау урыннарының берсе булган Поянг күлендә, кышлаучы казлар өчен төп азык чыганагы булып Карекс (Carex cinerascens Kük) болыннары тора. Ләкин, елгалардагы көчәйтелгән көйләү һәм корылык кебек экстремаль климат вакыйгалары ешрак булу сәбәпле, күзәтү дәлилләре казларның миграциясе һәм Карекс фенологиясенең синхронлашуын кеше катнашыннан башка саклап калып булмавын күрсәтә, бу кышлау чорында азык җитмәү куркынычын тудыра. Нәтиҗәдә, бу Рамсар участогында хәзерге вакытта саклау өстенлекле бурычы оптималь азык сыйфатын тәэмин итү өчен дымлы болыннарны яхшыртуга күчерелә. Кышлаучы казларның азыкка өстенлекләрен аңлау - дымлы болыннарны нәтиҗәле идарә итү өчен төп ачкыч. Азык үсемлекләренең үсеш стадиясе һәм туклыклы матдәләр дәрәҗәсе үлән ашаучыларның рационын сайлауга йогынты ясаучы хәлиткеч факторлар булганлыктан, бу тикшеренүдә без Зур Ак маңгайлы казның (n = 84) һәм Борчак казының (n = 34) азык эзләү юлларын күзәтеп, үсемлек биеклеге, аксым дәрәҗәсе һәм энергия күләме буенча "азык эзләү тәрәзәсен" саннар белән билгеләү өчен өстенлекле азык продуктларын сайладык. Моннан тыш, без Carex-ның югарыда күрсәтелгән өч үзгәрүчәнлеге арасындагы бәйләнешләрне in-situ үлчәүләренә нигезләнеп билгеләдек. Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, казлар биеклеге 2,4-25,0 см га кадәр, аксым күләме 13,9-25,2% га кадәр һәм энергия күләме 1440,0-1813,6 кДж/100 г булган үсемлекләрне өстен күрәләр. Үсемлекләрнең энергия күләме биеклек белән арта, ә биеклек-аксым дәрәҗәсе бәйләнеше тискәре. Кире үсеш сызыклары кышлаучы казларның саны һәм сыйфат таләпләре арасындагы нечкә балансны саклап калу өчен саклау проблемасын күрсәтә. Carex болыннарын идарә итү, мәсәлән, чабу, кошларның озак вакытлы сәламәтлеге, үрчүе һәм исән калуы өчен кирәкле аксым дәрәҗәсен саклап калу белән беррәттән, энергия белән тәэмин итүне максимальләштерү өчен эш вакытын оптимальләштерүгә юнәлтелгән булырга тиеш.
