Ornitologiýa žurnaly
Görnüş: Limosa limosa bohaii
Abstrakt
Kenarýaka guşlarynyň beden ölçegleriniň jynsy dimorfizmi, adatça, köpeliş rollary bilen baglanyşyklydyr, ýöne şeýle tapawutlar ýyllyk sikliň galan böleginde ekologik tapawutlara hem getirip biler. Bu ýerde biz Bohaý gara guýrukly godwits Limosa limosa bohaii-niň kiçi erkek we uly urkaçylarynyň demirgazyk tarap göç wagtynda kenarýaka Hytaýda ýangyç doldurýanlarynda ýaşaýyş gurşawyny ulanmak we ritmiki hereketler boýunça tapawutlanýandygyny derňeýäris. Görsel gözegçiliklere esaslanyp, garyn profilleriniň artmagy olaryň Bohaý aýlagynyň gözleg sebitinde ýangyç doldurýandyklaryny tassyklady. GPS telemetriýasyny ulanyp, erkekleriň esasan kenarýaka palçyklyklarynda we golaýdaky duzluklarda ýaşaýandygyny, urkaçylaryň bolsa has giň ýaşaýyş ýerlerini, şol sanda içki sebitlerde süýji we duzly suwly-batgalyk ýerlerini ulanýandygyny anykladyk. Aprel aýynyň ahyrynda we maý aýynyň başynda urkaçylar bu içerki ýaşaýyş ýerlerine yzygiderli geçdiler. Akselerometriýa ölçegleri palçyklyklarda erkekleriň hem, urkaçylaryň hem ýokary suw akymynyň töwereginde iň ýokary hereket intensiwligine eýe bolandygyny görkezýär. Biz muny olaryň güýçli adam işjeňligine golaý kiçi kenarýaka ýerlerine gysylan sagatlarynda biynjalyk bolmagynyň beýany hökmünde düşündirýäris. Kenarýaka bolmadyk ýaşaýyş ýerlerinde iki jyns hem meňzeş we aýdyň gündizki işjeňlik ritmlerini görkezdi, gün dogmazdan öň gije sagatlarynda hereket intensiwligi peseldi. Içki ýaşaýyş ýerlerinde hereket intensiwligi palçyklykdakydan iki esse ýokary, bu bolsa palçyklykdaky has uly köphaetli aw bilen deňeşdirilende, şaly meýdanlarynda (Hironomid liçinkalary) we duz zawodlarynda (duz suwy çybyn liçinkalary) az mukdarda artropod awynyň bolmagy sebäpli iýmit isleglerini kanagatlandyrmak üçin zerur bolan ýokary iýmit gözleg işjeňligini görkezýär.
NEŞIR ELÝETERLI:
https://doi.org/10.1007/s10336-025-02355-4
