Журнал:Экологик күрсәткечләр, 87, 127-135 нче битләр.
Төр (кош):Ак маңгайлы каз (Anser albifrons), тундра борчагы казы (Anser serrirostris)
Аннотация:
Хайваннар үзләренең мохитенә төрле киңлек масштабларында җавап бирәләр, аларның һәрберсе төрле саклау чараларын таләп итә. Су кошлары глобаль куркыныч астында булган сазлык экосистемалары өчен төп биоиндикаторлар булып тора, ләкин аларның күп масштаблы яшәү урынын сайлау механизмнары сирәк өйрәнелгән. Спутник күзәтү мәгълүматларын һәм Максималь энтропия модельләштерүен кулланып, без ике су кошы төренең - Зур Ак маңгайлы казның (Anser Albifrons) һәм Тундра борчагы казының (A. serrirostris) яшәү урынын сайлауны өч киңлек масштабында өйрәндек: ландшафт (30, 40, 50 км), азык эзләү (10, 15, 20 км) һәм оя кору (1, 3, 5 км). Без ландшафт масштабындагы яшәү урынын сайлау, нигездә, чагыштырмача тупас ландшафт метрикасына нигезләнгән дип фаразладык, ә азык эзләү һәм оя кору масштабындагы яшәү урынын сайлау өчен ландшафтның җентеклерәк үзенчәлекләре исәпкә алынды. Без су кошларының ике төренең дә ландшафт масштабында сазлыклар һәм сулыкларның күбрәк проценты булган урыннарны, азык җыю масштабында таралган уҗым җирләре белән әйләндереп алынган тупланган сулыкларны, һәм куну масштабында яхшы тоташкан сазлыкларны һәм яхшы тоташкан урта зурлыктагы сулыкларны өстен күрүләрен ачыкладык. Ике төр өчен яшәү урынын сайлаудагы төп аерма ландшафт һәм азык җыю масштабында булды; куну масштабындагы факторлар охшаш иде. Без саклау эшчәнлеге сулыкларның һәм сазлыкларның агрегациясен һәм бәйләнешен яхшыртуга, шулай ук тирә-юньдә аз тупланган уҗым җирләрен үстерүгә юнәлтелергә тиеш дип тәкъдим итәбез. Безнең ысул кеше тарафыннан китереп чыгарылган әйләнә-тирә мохит үзгәреше шартларында яшәү урынының сыйфатын яхшырту өчен нәтиҗәле чаралар күрсәтү юлы белән су кошларын саклау практикасына һәм сазлыклар белән идарә итүгә юл күрсәтә ала.

БАСМА МӨМКИН:
https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2017.12.035

